ΚΟΛΠΟΣΚΟΠΗΣΗ

Η κολποσκόπηση είναι μια διαγνωστική διαδικασία κατά την οποία εξετάζεται με διοπτρικό μικροσκόπιο ο τράχηλος της μήτρας, ο κόλπος, το αιδοίο και ενίοτε ο πρωκτός. Με τη μεγέθυνση που επιτυγχάνεται σε συνδυασμό με τη χρήση κατάλληλων ουσιών μελετώνται τα χαρακτηριστικά ύποπτων περιοχών ώστε να διαχωριστούν οι προκαρκινικές και κακοήθεις αλλοιώσεις από τις φυσιολογικές.

Ο συνηθέστερος λόγος που μία ασθενής χρήζει να υποβληθεί σε κολποσκόπηση είναι η αναγνώριση ύποπτων κυττάρων στο τεστ Παπανικολάου. Άλλοι λόγοι είναι η εντόπιση ύποπτων βλαβών στον τράχηλο, ανώμαλη κολπική αιμόρροια και κολπική αιμορραγία μετά από σεξουαλική επαφή.

Ο γυναικολόγος λαμβάνει αρχικά ένα λεπτομερές ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο λόγο διενέργειας της κολποσκόπησης (είναι ιδιαίτερα σύνηθες να διενεργούνται άσκοπες εξετάσεις). Στη συνέχεια η ασθενής ξαπλώνει στο ειδικό γυναικολογικό εξεταστικό κρεβάτι, το οποίο μπορεί να είναι μηχανικό ή ηλεκτρικό (το ηλεκτροκίνητο κρεβάτι πλεονεκτεί γιατί η ασθενής τοποθετείται ευκολότερα σε μία άνετη για αυτήν θέση). Ο ιατρός ελέγχει καταρχήν τα έξω γεννητικά όργανα της ασθενούς για την ανίχνευση τυχόν βλαβών στο περίνεο και τα έξω γεννητικά όργανα. Στη συνέχεια εισάγει στον κόλπο κολποδιαστολέα κατάλληλου μεγέθους, ώστε να απομακρυνθούν μεταξύ τους τα τοιχώματα του κόλπου και να ελέγξει απευθείας τον κόλπο και τον τράχηλο. Αρχικά θα επισκοπηθεί ο τράχηλος με το κολποσκόπιο (ειδικά διαμορφωμένο μικροσκόπιο που μεγενθύνει τις δομές εντός του κόλπου) και θα γίνει προσπάθεια να αναγνωριστεί η ζώνη μετάπλασης (η περιοχή που το μονόστοιβο αδενικό επιθήλιο που βρίσκεται στο εσωτερικό της μήτρας μεταπίπτει στο πολύστοιβο πλακώδες επιθήλιο του κόλπου). Η κολποσκόπηση κρίνεται ικανοποιητική εφόσον αναγνωρίζεται ολόκληρη η ζώνη μετάπλασης. Στη συνέχεια ο ιατρός σκουπίζει τον τράχηλο με οξικό οξύ, οπότε οι περιοχές που έχουν προσβληθεί από τον ιό HPV και φλεγμαίνουν γίνονται άσπρες, ενώ οι υγιείς περιοχές παραμένουν ανέπαφες. Αξιολογούνται διάφορα χαρακτηριστικά των αλλοιώσεων, όπως η αρχιτεκτονική των αγγείων.

Ακολούθως ο ιατρός σκουπίζει τον τράχηλο με ιώδιο και αξιολογεί τις μεταβολές στην εμφάνιση των διάφορων περιοχών. Εάν αναγνωριστούν ύποπτες περιοχές ο ιατρός θα λάβει βιοψίες και θα τις στείλει για ιστολογική εξέταση-διάγνωση. Υπάρχουν δύο τρόποι για τη λήψη των βιοψιών:
• Λήψη μικρού δείγματος ιστού από την ύποπτη/ύποπτες περιοχή/περιοχές με ειδική λαβίδα χωρίς να απαιτείται τοπική αναισθησία.
• Αφαίρεση ολόκληρης της ύποπτης περιοχής με διαθερμία loop και καυτηριασμός της πληγής που μένει. Απαιτείται τοπική αναισθησία.
Ο κύριος στόχος της κολποσκόπησης είναι η αξιολόγηση ύποπτων περιοχών του τραχήλου ώστε να λαμβάνονται κατευθυνόμενα βιοψίες από τις περιοχές αυτές και να ανιχνεύονται πρώιμα οι προκαρκινικές βλάβες.

Η κολποσκόπηση από μόνη της προκαλεί μόνο έναν ήπιο ερεθισμό και αίσθημα καύσου που οφείλεται κυρίως στο οξικό οξύ. Εφόσον ληφθούν βιοψίες (και κυρίως με loop) ενδέχεται να εμφανιστεί πόνος στην κάτω κοιλία το πρώτο 24ωρο ο οποίος υφίεται με τη λήψη κοινών παυσιπόνων. Μπορεί να εμφανιστεί, ακόμη, σταγονοειδής αιμόρροια (εάν επιμένει ή επιδεινώνεται απαιτείται επικοινωνία με τον θεράποντα) και κολπικές εκκρίσεις.
Για τις 3-4 πρώτες εβδομάδες που διαρκεί η επούλωση του τραχήλου καλό είναι να αποφεύγονται η έντονη σωματική δραστηριότητα, οι σεξουαλικές επαφές καθώς και τα ταμπόν.